نوع مقاله : آزاد سازی رقم
نویسندگان
1
دانشیار، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2
استاد، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
3
مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی وباغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران
4
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی وباغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران.
5
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
6
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.
7
مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان لرستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خرم آباد، ایران.
8
دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
9
مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
10
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
11
استادیار، بخش تحقیقات نظامهای نوین زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.
12
محقق، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران.
13
دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز، ایران.
14
محقق، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.
15
مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
16
دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران.
17
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، بخش تحقیقات علوم زراعی وباغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.
18
مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران.
19
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران.
20
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران.
21
محقق، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
22
استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
23
دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران.
10.22092/rafhc.2026.368871.1358
چکیده
لاین گندم M-97-18 (رقم سپهر) در سال زراعی 95-1394 در آزمایش بررسی پتانسیل عملکرد خزانههای بینالمللی گندم بهاره با میانگین عملکرد دانه 10550 کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم شاهد سیروان با میانگین عملکرد دانه 10249 کیلوگرم در هکتار برتری نشان داد. در سال زراعی 96-1395 این لاین در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی یکنواخت اقلیم معتدل در دو شرایط آبیاری کامل و تنش قطع آبیاری پس از ظهور سنبله با میانگین عملکرد دانه 6294 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد رخشان، بهاران، پارسی و سیروان با میانگین عملکرد دانه6136 کیلوگرم در هکتار انتخاب شد. در سال زراعی 97-1396 در آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته مناطق معتدل کشور در دو شرایط آبیاری کامل و تنش قطع آبیاری با سه تکرار بررسی و با میانگین عملکرد دانه 5425 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد رخشان و بهاران گزینش شد. طی دو سال زراعی 99-1397 این لاین در آزمایش سازگاری اقلیم معتدل کشور در ایستگاههای کرج، کرمانشاه، زرقان، بروجرد و مشهد در شرایط آبیاری کامل و ایستگاههای نیشابور، ورامین و اصفهان در شرایط تنش قطع آب از مرحله سنبله دهی به بعد بهترتیب با میانگین عملکرد دانه 8058 و 6501 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد رخشان با میانگین عملکرد 7218 و 6196 کیلوگرم در هکتار و بهاران با میانگین عملکرد 7209 و 6189 کیلوگرم در هکتار برتر بود. در آزمایشهای تحقیقی- ترویجی سال زراعی 1400-1401 میانگین عملکرد دانه این لاین در شرایط تنش قطع آبیاری پس از ظهور سنبله در استانهای اصفهان، خراسان رضوی و یزد بهترتیب 2720، 3090 و 2779 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد فرین، امین و سیروان با میانگین عملکرد 2043، 2990 و 2274 کیلوگرم در هکتار گزارش شد. لاین گندم M-97-18 با درصد پروتئین 12/2، سختی دانه 52 و ارتفاع رسوب اس دی اس 66 از کیفیت نانوایی خوبی برخوردار است. حداکثر عکس العمل آن در مقابل بیماریهای مهم زنگ زرد 30MR و زنگ قهوهای تا 30MS ثبت شده است. ارتفاع بوته آن حدود 97 سانتیمتر، وزن هزاردانه آن 41 گرم، نسبت به خوابیدگی مقاوم و دارای زودرسی نسبی است. این لاین در سال 1401 بنام سپهر به کشاورزان معرفی شد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
Sepehr a new irrigated bread wheat variety for cultivation in the temperate areas of Iran
نویسندگان [English]
-
F. Bakhtiar
1
-
G. Najafian
2
-
M. Khodarahmi
1
-
Gh. H. Ahmadi
3
-
R. Nikooseresht
3
-
A. K. Kafashi
4
-
A. Jafar Nejad
5
-
D. Amin Azarm
6
-
E. A. Nabati
7
-
M. Ghodsi
8
-
A. R. Nikzad
9
-
F. A. Hassani
10
-
Sh. Sarikhani Khorami
10
-
J. Hassaanpour
11
-
F. Afshari
2
-
A. Malihipour
1
-
A. K. Zakeri
10
-
M. Atahossaini
12
-
M. Yassaei
13
-
N. A. Tabatabaei Fard
14
-
M. Dalvand
7
-
Sh. Ebrahimnejad
15
-
S. A. Safavi
16
-
M. A. Dehghan
17
-
R. Hoshiar
18
-
M. Cheichi
19
-
S. T. Dadrezaei
1
-
H. Mofidi
15
-
A. Ahmadpour Malekshah
15
-
K. Shahbazi
20
-
A. Nazeri
21
-
A. Omrani
20
-
H. A. Falahi
22
-
M. Nasrollahi
7
-
D. Safaei
4
-
Kh. Ershadi Manesh
3
-
S. A. Tabatabei
23
1
Associated professor, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran.
2
Professor, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran.
3
Researchers, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Kermanshah, Iran.
4
Assistant professors, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Kermanshah, Iran.
5
Assistant professors, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Khorassan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Mashhad, Iran.
6
Assistant professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Isfahan Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Isfahan, Iran.
7
Researchers, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Lorestan Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Khoramabad, Iran.
8
Associated professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Khorassan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Mashhad, Iran.
9
Researcher, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Shiraz, Iran.
10
Assistant professors. Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Shiraz, Iran.
11
Assistant professor, Research Area of Modern Agricultural and Garden Systems, Tehran Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, Iran.
12
Researcher, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Khorassan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Mashhad, Iran.
13
Associated professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Fars Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Shiraz, Iran.
14
Researcher, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Khouzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Ahvaz, Iran.
15
Researchers, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Sari, Iran.
16
Associated professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Ardebil Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Ardebil, Iran.
17
Assistant professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Gorgan, Iran.
18
Researcher, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Western Azarbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Urmia, Iran.
19
Assistant professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Hamedan, Iran.
20
Assistant professors, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Ardebil Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Ardebil, Iran.
21
Researcher, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Karaj, Iran.
22
Assistant professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Mazandaran Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Sari, Iran.
23
Associated professor, Field and Horticultural Sciences Crops Research Department, Yazd Agricultural and Natural Resources Research and Education center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Yazd, Iran.
چکیده [English]
Wheat breeding line M-97-18 (Sepehr cultivar) was evaluated in the international nurseries in 2015-2016 cropping season for its potential yield and had mean grain yield of 10550 Kgha-1 compared to the check cultivar Sirvan with mean grain yield of 10249 Kgha-1. In 2016-2017 cropping season, this line was evaluated in the preliminary yield trial of temperate zone under full irrigation and stress (irrigation interruption after spike emergence( conditions and was selected based on its average grain yield of 6294 kgha-1 compared to the check cultivars Rakhshan, Baharan, Parsi and Sirvan with an average grain yield of 6136 kgha-1. In 2017-2018 cropping season in advanced grain yield trial of temperate zone, this line was evaluated under two full irrigation and stress (irrigation interruption after spike emergence( conditions, each with three replications, and was selected based on its average grain yield (5425 kgha-1) compared to the check cultivars Rakhshan and Baharan. During two cropping seasons of 2018-2020, this line in the adaptatability trial of temperate zone at Karaj, Kermanshah, Zarghan, Borujerd, and Mashhad research stations (under full irrigation condition) as well as Neishabour, Varamin, and Isfahan research stations (under terminal water stress condition(, had average grain yields of 8058 and 6501 kgha-1, respectively, and showed superiority over check cultivars Rakhshan with 7218 and 6196 kgha-1 and Baharan with 7209 and 6189 kgha-1 grain yields in those conditions. Under farmer’s fields experiments in 2021-2022 cropping season, grain yield of this line under drought stress after irrigation interruption in Isfahan, Khorasan Razavi and Yazd proviences, respectively, was 2720, 3090 and 2779 kgha-1 compared to the check cultivars Farin, Amin and Sirvan with grain yield of 2043, 2990 and 2274 kgha-1, respectively. Wheat breeding line M-97-18 with protein percentage of 12.2, grain hardness of 52 and SDS sedimentation height of 66 has good baking quality. Its maximum reaction against the important wheat diseases such as yellow rust and leaf rust was 30MR and up to 30MS, respectively. Line M-97-18 has plant height of about 97 cm, thousand grain weight of 41 g, resistance to lodging and also has a relatively early maturity. This line was released and nominated as Sepehr in 2022.
کلیدواژهها [English]
-
Irrigated wheat
-
New cultivar
-
Temperate zone
-
Grain yield
)