گلستان، رقم زودرس سویا برای کشت تابستانه استان گلستان

بابائی, حمید رضا; فرجی, ابولفضل; هزارجریبی, ابراهیم; رزمی, نسرین; صادقی, حمید; پیغام زاده, کمال; شریعتی, فرناز; قلی زاده سرچشمه, پروانه; کازرانی, نرجس; شیخ, فاطمه; قلی زاده, امیر; کیا, شهریار

doi:10.22092/rafhc.2025.364555.1337

گلستان، رقم زودرس سویا برای کشت تابستانه استان گلستان

نوع مقاله : آزاد سازی رقم

نویسندگان

¹ دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مشهد، ایران

² استاد، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران

³ مربی، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

⁴ استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اردبیل (پارس آباد مغان)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، پارس‌آباد مغان، ایران.

⁵ استادیار، تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

⁶ استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

⁷ کارشناس، تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

⁸ کارشناس، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی برازجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، برازجان، ایران.

⁹ دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران.

10.22092/rafhc.2025.364555.1337

چکیده

رقم گلستان، حاصل یک برنامه اصلاحی است که با تلاقی بین ارقام Williams و Krasnodar 788 آغاز شد و طی سال‌های 1392-1384 با انتخاب از طریق روش بالک تک‌غلاف تعدیل‌یافته ادامه پیدا کرد. در بررسی مقدماتی عملکرد لاین‌های خالص نسل F₇ در سال 1393، لاین امیدبخش Soy 93-30 با عملکرد دانه 2570 کیلوگرم در هکتار و دوره رشد 102 روز، نسبت به رقم شاهد ویلیامز (2089 کیلوگرم در هکتار، 110 روز)، برتری معنی‌داری داشت. در آزمایش نهایی عملکرد در گرگان (1395-1394)، این لاین با میانگین عملکرد 2720 کیلوگرم در هکتار، به‌ترتیب 26 و 17 درصد افزایش عملکرد نسبت به ارقام ویلیامز و سحر نشان داد. همچنین در شرایط زارعین مناطق کردکوی و علی‌آباد کتول، این لاین با متوسط عملکرد 2840 کیلوگرم در هکتار، 14 درصد افزایش عملکرد و 10 روز زودرسی نسبت به رقم ویلیامز نشان داد. از نظر مقاومت به بیماری پوسیدگی ذغالی، این لاین با 21 درصد آلودگی در مقایسه با 30 درصد در رقم ویلیامز، به‌عنوان ژنوتیپ نیمه‌حساس شناخته شد. نتایج ارزیابی لاین‌های خالص سویا تحت تنش خشکی حاکی از تحمل مطلوب لاین Soy 93-30 به کم‌آبی بود. از نظر کیفیت روغن نیز این لاین با 7/24 درصد اسید اولئیک، نسبت به ارقام ویلیامز و سحر (به‌ترتیب با 21/0 و 19/9 درصد اسید اولئیک) برتری داشت. لاین امیدبخش Soy 93-30 یک ژنوتیپ رشد نیمه‌محدود، سه شاخه، مقاوم به خوابیدگی بوته و ریزش دانه است که با توجه به عملکرد و خصوصیات مطلوب زراعی در سال 1401 به عنوان رقم "گلستان" برای کشت تابستانه در استان گلستان معرفی گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

اصلاح نباتات

عنوان مقاله [English]

Golestan, , a new early maturity soybean cultivar For summer cultivation in Golestan province

نویسندگان [English]

H. R. Babaei ¹
A. Faraji ²
E. Hezarjaribi ³
N. Razmi ⁴
H. Sadeghi ⁵
K. Peyghamzadeh ⁶
F. Shariati ⁵
P. Gholizade Sarcheshmeh ⁷
N. Kazeroni ⁸
F. Shaykh ⁹
A. Gholizadeh ⁶
S. Kia ⁶

¹ Associate professor, Field and Horticultural Crops Research Department. Khorasan Razavi Agricultural and Natural Resources Research and Education Center (AREEO), Mashhad, Iran

² Professor, Field and Horticultural Crops Research Department. Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center (AREEO), Gorgan Iran

³ Researcher, Field and Horticultural Crops Research Department, Golestan Province Agricultural Research and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran.

⁴ Assistant Professor, Field and Horticultural Crops Research Department, Ardabil Province Agricultural Research and Natural Resources and Education Center (Parsabad Moghan), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Parsabad Moghan, Iran.

⁵ Assistant Professor, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.

⁶ Assistant Professor, Field and Horticultural Crops Research Department, Golestan Province Agricultural Research and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran.

⁷ Researcher, Seed and Plant Improvement Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran.

⁸ Researcher, Field and Horticultural Crops Research Department, Boshehr (Borazjan) Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Borazjan, Iran.

⁹ Associate Professor.Field and Horticultural Crops Research Department, Golestan Province Agricultural Research and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran.

مراجع

Anonymous, 2022. FAOSTAT, FAO Statistical Data. Available on: https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL.

Babaei, H. R., Razmi, N., Hazarjaribi, E., and Hashemijazi, M. 2020. Study on adaptability and grain yield stability of soybean genotypes [Glycine max (L.) Merril] through AMMI & GGE biplot analysis. Journal of Crop Breeding 12 (35): 238-250. (in Persian) DOI: 10.52547/jcb.12.35.238.

Faraji, A., Sokhtehsaraei, M., Najafi, H., Malek Shahkouei, S., Mobasheri, M. T., Ghazaeian, M., Shamlei, S., Alimohamadzadeh, S., Nemati, H., Raeisi, S., Imani, M., Mohajer, A. R., Mousakhani, A., Younesabadi, M., Bohlol, H., Fayzbakhsh, M. T., Kayhanian, A. A., Hagighi, A. A., Ebrahimi, H., Payghamzadeh, K., Haghnama, K., Alazmani, A. R., Sharbati, M. M., Bazi, A., Delavaran, H., Behmaneh, B., Hosaini, A., Askari, M., Kiani, A., Zohri, H., and Aghatabay, A., 2023. Soybean pod abnormality management. Technical Publication No. 63871. Agricultural Research, Education and Extension Organization, Tehran, Iran. 12 pp. (in Persian).

Farshadfar, E. 2000. Application of Quantitative Genetics in Plant Breeding. Taghe Boustan Press. Kermanshah, Iran. 404 pp. (in Persian).

Fernandez, G. C. J. 1992. Effective selection criteria for assessing plant stress tolerance. Pp. 257-270. In: Proceedings of the International Symposium on Adaptation of Food Crops to Temperature and Water Stress, Taiwan. DOI: 10.22001/wvc.72511.

Hezarjaribi, E., Raeisi, S., Babaei, H. R. 2012. Katoul, a new soybean cultivar for cultivation in Golestan province, Iran. Seed and Plant Journal 29 (3): 621-622. (in Persian) DOI: 10.22092/spij.2017.111180.

Mengistu, A., Ray, J. D., Smith, J. R., and Paris, R. L. 2007. Charcoal rot disease assessment of soybean genotypes using a colony forming unit index. Crop Sci. 47: 2453-2461. DOI: 10.2135/cropsci2007.04.0186.

Sadeghi Garmaroodi, H., Mirabolfathy, M., Babaei, H. R., and Zeinali, H. 2007. Physiological races of Phytophthora sojae in Iran and race-specific reactions of some soybean cultivars. J. Agric. Sci. Technol. 9: 243-249.

Twizeyimana, M., Hill, C. B., Pawlowski, M., Paul, C., and Hartman, G. L. 2012. A cut-stem inoculation technique to evaluate soybean for resistance to Macrophomina phaseolina. Plant Disease 96 (8): 1210-1215. DOI: 10.1094/PDIS-02-12-0126-RE.